Fietsverlichting: belangrijk !!!

De regels voor fietsverlichting
De regels voor fietsverlichting en reflectoren zijn eenvoudig:

Losse lampjes mogen ook!
Met ingang van 1 november 2008 mogen fietsers ook losse lampjes voeren. De verlichting hoeft dus niet meer persé op de fiets vast te zitten. Lampjes aan bijvoorbeeld jas of tas mogen dan ook. Ze moeten dan wel goed zichtbaar zijn op het bovenlichaam en mogen niet te veel bewegen. Knipperen mag ook niet. Net als bij de vaste verlichting moet aan de voorkant wit of geel licht uitgestraald worden en aan de achterkant rood licht.
Kijk op www.losselampjesmogenook.nl voor meer informatie.

Doden en gewonden
Fietsverlichting helpt bij het voorkomen van doden en gewonden. Als fietsers verlichting voeren bespaart dit jaarlijks naar schatting 20 slachtoffers (doden en ernstig gewonden) en 380 lichtgewonden. Bovendien is berekend, dat elk procent meer fietsers met licht aan naar schatting jaarlijks circa 10 verkeersslachtoffers scheelt. Een witte voorreflector voorkomt jaarlijks 420 fietsslachtoffers: 2 doden, 20 ernstig gewonden en 400 lichtgewonden.

Verlichtingssystemen

We hebben al uitgelegd hoe belangrijk het voeren van goede fietsverlichting is. Hieronder zullen we verschillende verlichtingssystemen uiteenzetten waarbij we bijbehorende voor- en nadelen aan zullen geven.
1. Vast of afneembaar
2. Diodes (LED), halogeen of gewone lampen
3. Dynamo's

1. Vast of afneembaar?
Een afneembare verlichting kan interessant zijn als je meerdere fietsen gebruikt, en onmisbaar als je aan mountainbiking doet. Andere voordelen zijn dat het licht het ook doet als je stil staat en je niet zwaarder hoeft te trappen. Nadeel is dat je deze verlichting sneller kunt vergeten mee te nemen; het zit niet vast op je fiets. Ook om diefstal te vermijden, moet je de lampjes na het stallen in je jaszak meenemen. Het kan daarnaast nog voorkomen dat je batterijen ineens op zijn.....

Vaste verlichting vind je normaal standaard op een stadsfiets of trekkingfiets: een dynamo en lampen die aan het kader, de bagagedrager of de spatborden zijn vastgemaakt. Voordeel is dat ze standaard op de fiets zitten en je ze dus niet kunt vergeten. Nadeel daarbij is, omdat ze vast op de fiets aanwezig zijn, de kans op vernieling groter is. Meer over vaste lampen volgt nu.

2. Diodes (LED), halogeen of gewone lampen?
Achter is een licht met rode diodes een goede oplossing: goede zichtbaarheid, spaarzaam in energieverbruik, goedkoop en makkelijk te vinden bij de fietshandelaar. Er bestaan afneembare modellen en modellen die achter aan de bagagedrager worden vastgemaakt. Op veel nieuwe stadsfietsen gebruikt men tegenwoordig achter rode diodeverlichting op batterijen en een voorlicht met dynamo. Diodes zijn erg compact.
Om van voren beter gezien te worden zijn de krachtige (3W) nieuwe witte LED’s beter dan de vroegere lampen met gele diodes. Deze nieuwe lampen zijn compact en schijnen 120 uur op één batterij (250 uur bij knipperstand).
Om zelf goed zicht te hebben op slecht verlichte wegen worden halogeenlichten aangeraden. Opgelet, deze lampen verbruiken veel energie, de batterijen gaan soms maar een uur mee. Hiervoor bestaat een oplossing waarbij extra batterijen aan het kader worden vastgemaakt. Dit is een vrij zware oplossing, maar onmisbaar voor ritten op het verlaten platteland.
Zwakke punten van elektrische lichten zijn: de lipjes waarmee het batterijvak wordt gesloten, de ‘clip’ waarmee de lamp op de fiets wordt gezet of de verbuigbare metalen contactpunten tussen lamp en batterij. Als u regelmatig fietst, koop dan ook lampen van goede kwaliteit. Misschien zijn die wel drie keer zo duur, maar op lange termijn bent� je veel goedkoper uit!

3. Dynamo’s
Alle laterale dynamo’s (deze hebben een wieltje dat aan de zijkant van het wiel meerolt), hebben aantrekkelijke voordelen: volledige autonomie, gericht gewicht. Voornaamste nadelen: geen licht wanneer je stopt bij een kruispunt en bijna altijd een slecht rendement!
Je kunt je een idee vormen van de kwaliteit door de dynamo over je hand te laten rollen: er mag in ieder geval geen speling zitten op de as en bij het draaien moet er zo min mogelijk weerstand te voelen zijn.
Een ander opmerkelijk punt: het plaatsen van het mechanische systeem van de dynamo tegen de band. In het begin werkt dit mechanisme meestal correct, maar later moet je meestal de arm van de dynamo gaan verstellen, soms zelfs verwringen om de juiste positie te kunnen garanderen. Daarna nemen de problemen met de dynamo vaak toe. Daarbij komt dat de lampjes niet altijd lang meegaan en tenslotte remt een dynamo af.
Er bestaan niettemin enkele dynamo’s van hoge kwaliteit, die een rendement hebben van 60 tot 85 % (en 6 tot 12 volt produceren). Bovendien hebben deze een optioneel accuutje dat bij stilstand het licht een tijd door laat branden.
Tenslotte bestaan er naafdynamo’s: zwaarder en niet makkelijk te installeren (alle spaken dienen te worden vervangen), maar onverslijtbaar en ze hebben van de regen geen last. Nieuwe modellen laten automatisch het licht aanfloepen bij duisternis. Het rendement is hoog, 70%, maar er is wel wat remmend effect, ook als ze niet in gebruik zijn.
Merk op: bepaalde lampen of dynamo’s hebben spanningsbegrenzers. Dit is nuttig wanneer je een halogeenlamp gebruikt en je wilt vermijden dat de lampen doorbranden wanneer je snel fietst.

Veiligheid op de fiets: met fietsverlichting kan je thuiskomen! www.provelo.org